राष्ट्र बैंकमा दीर्घकालिन बित्तीय भार थप्ने खेल, सरकारी बैंकमा थप समस्या




काठमाडौं। दीर्घकालिन आर्थिक भार पुग्ने गरी नेपाल राष्ट्र बैंकले कर्मचारी विनियमावली संशोधनको प्रयास थालेको छ। राष्ट्र बैंकबाट पुराना कर्मचारीलाई अवकास दिइ युवा एवं सक्षम जनशक्ति भर्नाको लागि लागु गरिएको ३० बर्षे सेवा अवधि हटाउन खोजिएको हो। 
 
गभर्नर डा चिरञ्जीवी नेपाल एवं डेपुटी गभर्नरहरु चिन्तामणी शिवाकोटी र शिवराज श्रेष्ठ दुवैजना यो नीति हटाउने लविङमा छन्। गभर्नर नेपालले आफू निकटका केही कर्मचारीको पदावधि थमौतीका लागि कर्मचारी विनियमावलीबाट यो प्रावधान संशोधनलाई ‘इगो’ कै रुपमा लिएको स्रोतले बतायो। 
 
राष्ट्र बैंकको वर्तमान कर्मचारी विनियमावली अनुसार ५८ बर्ष उमेर वा राष्ट्र बैंकमा काम गर्न थालेको ३० बर्षमध्ये जुन पहिला आउँछ त्यसै अनुसार कर्मचारी सेवा निवृत्त हुने गरेका छन्। सन् २००१ मा विश्व बैंकको सहयोगमा कार्यान्वयन गरिएको वित्तीय क्षेत्र सुधार कार्यक्रम अन्तर्गत दक्ष जनशक्ति भित्र्याउन ३० बर्षे सेवा अवधिको प्रावधान ल्याइएको थियो। 
 
अहिले राष्ट्र बैंकले सञ्चालक रामजी रेग्मीको संयोजकत्वमा कर्मचारी सेवा विनियमावली परिमार्जन एवं संशोधन सुझाव समिति गठन गरेको छ। समितिमा दुईजना डेपुटी गभर्नर सदस्य छन्। यस्तै लोक सेवा आयोगका सहसचिव र राष्ट्र बैंकको कानुन महाशाखाका निर्देशक पनि सदस्य छन्। जनशक्ति व्यवस्थापन विभागका कार्यकारी निर्देशक समितिको सदस्य सचिव छन्।
 
समितिलाई गभर्नर नेपालले ३० बर्षे सेवा अवधि हटाउने प्रावधानसहित प्रतिवेदन बुझाउन निरन्तर दबाब दिएको स्रोतले जानकारी दियो। डेपुटी गभर्नरद्वय स्वयं यो प्रावधान हटाउने पक्षमा छन्। समितिको सदस्य सचिव रहेका जनशक्ति व्यवस्थापन विभागका कायम मुकायम कार्यकारी निर्देशक गोपालप्रसाद भट्ट यो प्रावधान हटाउँदा आफैं लाभ लिने व्यक्तिमा पर्छन्। 
 
समिति संयोजक रेग्मीले अहिलेसम्म ३० बर्ष सेवा अवधिबारे कुनै निर्णय गरिनसकेको जानकारी दिए। राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता नारायण पौडेलले पनि समिति गठन बाहेक यसबारे आफुलाई जानकारी नभएको बताए। 
 
समितिले सुझाव दिएपछि राष्ट्र बैंक सञ्चालक समितिबाट कर्मचारी विनियमावली संसोधन गरी स्वीकृतिकालागि लोकसेवा आयोग पठाइनेछ।


 
कर्मचारी युनियनहरुले भने आफुहरुसँगको छलफलमा डेपुटी गभर्नरहरुले ३० बर्षे प्रावधान हटाउने योजनामा सघाउन दबाब दिएको र गभर्नर नेपालले पनि त्यही आशयको अभिव्यक्ति दिएको भन्दै आन्दोलनमै उत्रिने चेतावनी दिएका छन्। यसअघि जनशक्ति योजनाबारे सुझाव दिन विभिन्न समिति गठन गरिए पनि उनीहरुले ३० बर्षे प्रावधान हटाउन सिफारिस नगरेपछि रेग्मी नेतृत्वको समितिमार्फत ‘अभिष्ट’ पूरा गर्न गभर्नर र डेपुटी गभर्नरहरु लागेको युनियनहरुको आरोप छ। 
 
यसअघि डा. युवराज खतिवडा गभर्नर हुँदा नेपाल प्रशासनिक प्रतिष्ठान (स्टाफ कलेज)ले गरेको अर्गनाइजेसन एण्ड म्यानेजमेन्ट (ओएण्डएम) सर्भेमा राष्ट्र बैंकमा दुई सय कर्मचारी बढी रहेको प्रतिवेदन दिएको थियो। कर्मचारीको संख्या नै धेरै पाएपछि कलेजले ३० बर्षे सेवा अवधि कायम राख्न सुझाव सुझाब दिइएको थियो।
 
नेपाल गभर्नर भएपछि जनशक्ति योजना तर्जुमाकै लागि पूर्वसचिव विमल वाग्लेको संयोजकत्वमा एक सदस्यीय समिति गठन गरिएको थियो। वाग्लेको प्रतिवेदन राष्ट्र बैंकले अहिलेसम्म सार्वजनिक गरेको छैन। वाग्लेले पनि ३० बर्षे सेवा अवधि हटाउन सिफारिस नगरेपछि उक्त प्रतिवेदन सार्वजनिक नै नगरी अर्को सुझाव समिति गठन गरेको कर्मचारीहरुको आरोप छ। 
 
राष्ट्र बैंक वित्तीय क्षेत्रको सर्वोच्च र महत्वपूर्ण निकाय रहेकोले जनशक्तिको अहंम भूमिका हुने वाग्लेले बिजमाण्डूसँग बताए। २०४६ राजनीतिक परिवर्तनपछि वित्तिय क्षेत्र बलियो भएको बताउँदै उनले  नियामक थप बलियो हुनुपर्ने बताए।

‘राष्ट्र बैंक बलियो हुन त्यहाँको जनशक्ति नै सबैभन्दा सक्षम हुन जरुरी छ, उनले भने- त्यसैले राष्ट्र बैंक भनेको मुलुकका सर्वाधिक ट्यालेन्टहरुको रिजर्भवायर हुनुपर्छ।’ आफुले प्रतिवेदनमा ३० बर्षे सेवा अवधिलाई छनौंटपूर्ण बनाउन सिफारिस गरेको उनको भनाइ छ। ‘सक्षम र ट्यालेन्टहरु रहने र बाँकी निवृत्त हुनेगरी सुझाव दिएको थिएँ, उनले भने- त्यसकालागि वस्तुगत मापदण्ड पनि सुझाएको छु।’
 
दीर्घकालिन आर्थिक भार
३० बर्षे सेवा अवधि हटाउँदा राष्ट्र बैंक लगायत सरकारी बैंकहरुलाई दीर्घकालिन आर्थिक भार पर्ने अवस्था छ। साथै युवा एवं नयाँ कर्मचारीले आफ्नो वृत्ति विकासमा अवरोध गर्ने भन्दै युनियनहरुको नेतृत्वमा आन्दोलनमै उत्रिनै बताउँदै आएका छन्। सञ्चालक समितिले ३० बर्ष सेवा अवधिको प्रावधान हटाएर हड्तालमै उत्रिने युनियनले चेतावनी दिएका छन्।
 
३० बर्ष सेवा अवधिको कारण राष्ट्र बैंकबाट आगामी तीन बर्षभित्र तीन सयजना हाराहारीले अवकाश पाउने युनियनका अधिकारीहरु बताउँछन्। उनीहरुमध्ये केहीले गभर्नर र डेपुटी गभर्नरको विश्वासपात्र रहेकै कारण यो मापदण्ड बदल्ने खेल पटक पटक बल्झिने गरेको युनियनहरुको आरोप छ। 
 
३० बर्षे सेवा अवधिको प्रावधान हटे प्रतिस्पर्धी शैक्षिक योग्यता नरहेका कर्मचारीको पदावधि एक दशकसम्म थपिने र यसले केन्द्रीय बैंकलाई वित्तीय रुपले समेत ठूलो भार थपिने उनीहरुको भनाइ छ। ३० बर्षे सेवा अवधिको कारण निवृत्त हुने अधिकृत स्तरका कर्मचारीको संख्या ५० हाराहारी छ। उनीहरुकालागि यो प्रावधान हटाउँदा राष्ट्र बैंकका ७० बढी प्रतिशत कर्मचारीको मनोबल खस्किने कर्मचारी युनियनहरुको भनाइ छ। 
 
राष्ट्र बैंकले यो प्रावधान हटाए अरु सरकारी बैंकलाई पनि दबाव पर्छ। पूराना तीनजना जनशक्तिले गर्ने काम नयाँ एकजनाले नै गर्ने हुँदा ३० बर्ष प्रावधान कायम रहोस् भन्ने चाहना बाणिज्य बैंक, नेपाल बैंक र कृषि विकास बैंक व्यवस्थापनको छ। 
 
आफूहरुलाई जनशक्ति चाहिएको भएपनि पूराना भन्दा नयाँ एवं ‘एड्भान्स’ मान्छे ल्याउँदा ठिक हुने बैंक सरकारी बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतले बताए। पूराना कर्मचारी प्रविधिमैत्री नहुने तर अहिलेको बैंकिङ आइटी बिना नचल्ने उनको भनाइ छ।
 
यो प्रावधान हटेमा पछिल्लो समय भर्ना भएका नयाँ जनशक्तिको वृत्ति विकासमै असर पर्ने र उनीहरुले विकल्प खोज्न थाल्ने उनले बताए। पूराना कर्मचारीलाई ३० बर्षे सेवा अवधि हटाएर कायम राख्दा उनीहरुलाई दिने पेन्सन समेत बढ्ने ती अधिकारीको भनाइ छ। ‘एकातिर अहिले कार्यदक्षता प्रतिस्पर्धी नहुने र अर्कोतिर भविष्यको वित्तिय भार पनि बढ्ने कारण ३० बर्षे प्रावधान संशोधन नहोस् भन्ने हाम्रो चाहना हो, उनले भने।

Share this Story

   

राष्ट्र बैंकमा दीर्घकालिन बित्तीय भार थप्ने खेल, सरकारी बैंकमा थप समस्या को लागी १० प्रतिक्रिया(हरु)

बिबेकशील नागरिक[ Jul 28, 2017 - 09:54 pm ]
नेपाल राष्ट्र बैंक जस्तो राष्ट्रको केन्द्रीय बैंकको अहम उद्देश्य, बित्तीय छेत्र सुधार अन्तर्गत लागू भयको ३० बर्शे सेवा र देशमा क्षमतावान युवा जनशक्तिको भिड रहेको बेला पुराना केहि OUTDATED हनुमान तथा चम्चाहरुको जागिर लम्ब्याउने निहित स्वार्थ पुर्तिको लागि मिडियामा आएको अति छुद्र प्रचारबाजीले राष्ट्र बैंकको उच्च ब्यवस्थापनको कार्य र निर्णय छेमता निरीह र घृणित भएको छ । येस्तो लोइरे ब्यवस्थापनको ब्यक्तिपरक निर्णयले संस्थाले भबिस्यमा ठुलो मुल्य चुकाउनु पर्ने निश्चित छ ।

   हालसम्म ३३ जनाले यो प्रतिक्रिया मन पराउनु भयो ।


Samata[ Jul 26, 2017 - 11:37 pm ]
नेपाल राष्ट्र बैंक भनेको राष्ट्रको केन्द्रीय बैंक हो ।केहि हनुमान तथा चम्चाहरुको निहित स्वार्थ पुर्तिको लागि सेवा अबधी वृद्धि गर्ने कुरा मिडियामा आएको छ। येस्तो साच्चै हो भने संस्थाले भबिस्यमा ठुलो मुल्य चुकाउनु पर्ने अवस्था आउन सक्छ । समयमै सचेत हुन जरुरी छ ।

   हालसम्म ३५ जनाले यो प्रतिक्रिया मन पराउनु भयो ।


Prajjwol[ Jul 26, 2017 - 11:17 am ]
गत साल को एउटा उदाहरण, तेही राष्ट्र बैंकमा २४ जनाको बिज्ञापनमा ३२०० ले फर्म भर्छन, अलिकती पनि लाज बाँकी छ भने यस्तो काइते कुरो नगरेकै राम्रो, केही नपुग्दो छ भनी अबकाष सुबिधा अझै धेरै माग, तर काइते कुरा बन्द गर ।

   हालसम्म ४१ जनाले यो प्रतिक्रिया मन पराउनु भयो ।


Kalu Gurung[ Jul 25, 2017 - 03:42 pm ]
Though i m not related to this field... i think its not the war of new and old... talent and dull... I think its all about the policy consistency and injecting fresh blood in the organization..

   हालसम्म ३८ जनाले यो प्रतिक्रिया मन पराउनु भयो ।


Janasachetak nagarik[ Jul 24, 2017 - 11:02 pm ]
Kunai byaktiko nihit swarthako lagi organization ma biniamawoli samsodhan gari jagir Thapnu bhaneko bittya sansatha dharasahi parnu ho. Bholika dinma Rasta bank jastai Aanya bittiya sanstha , nepal army, Nepal police lagaetma pani yestai demand bhayoo bhane barsika pass out hune 20 000 digree holder le k garne hola? Sarokarwala ko dhayn pugna jaruri 6.

   हालसम्म ४३ जनाले यो प्रतिक्रिया मन पराउनु भयो ।


Madhu[ Jul 24, 2017 - 09:48 pm ]
आफूलाई नयाँ र होनहार भन्ने उरन्ठेउलाहरु रम्रोसँग नेपालीमा एक पृष्ठ टिप्पणी लेखेर देखाउ । तीसको हाराहारीमा गाविस सचिव र शिक्षा मन्त्रालयको टाइपिष्ट छाडेर आएकाहरु हामीहरु नेपाल राष्ट्र बैंकमा जागिर खाएको अलि अगाडी हो । तर, तिमिहरुको नागरिकताको उमेर र हाम्रो उहि छ भने, कसरी तिमी बाँदरहरु उत्पातको युवा भयौ ? अनि हामी बुढो ? लठुवा, मनुवाहरु ।

   हालसम्म ५० जनाले यो प्रतिक्रिया मन पराउनु भयो ।


Junu shiwakoti[ Jul 24, 2017 - 07:26 pm ]
देशमा गर्व गर्न लायक एउटा संस्था छ नेपाल राष्ट्र बैंक, जसलाई पनि गभर्नर डा नेपालले तहसनहस नै पारेर छाड्ने भए।भावी पुस्ताले तिमीहरूलाई सराप्ने छ।आफ्नै सन्तानको हत्या गरेर हासिहासी मलामी जान तयार सधै कुर्सीमै झुन्डिने ती राष्ट्र बैंकका कर्मचारीहरुलाई धिक्कार छ।

   हालसम्म ६८ जनाले यो प्रतिक्रिया मन पराउनु भयो ।


Ashmita Dahal[ Jul 24, 2017 - 07:18 pm ]
देशमा गर्व गर्न लायक एउटा संस्था छ नेपाल राष्ट्र बैंक, जसलाई पनि गभर्नर डा नेपालले तहसनहस नै पारेर छाड्ने भए।भावी पुस्ताले तिमीहरूलाई सराप्ने छ।आफ्नै सन्तानको हत्या गरेर हासिहासी मलामी जान तयार सधै कुर्सीमै झुन्डिने ती राष्ट्र बैंकका कर्मचारीहरुलाई धिक्कार छ।

   हालसम्म ४३ जनाले यो प्रतिक्रिया मन पराउनु भयो ।


Sujana khatiwada[ Jul 24, 2017 - 04:45 pm ]
कुर्सीमा निदाएर जागिर पकाउन पल्केला किर्नाहरु टिल्ल हुन्जेल पनि छोड्न तयार छैनन। यिनीहरु भावी पिढीको भबिस्य बर्बात पार्न उद्वत छ्न।

   हालसम्म ५८ जनाले यो प्रतिक्रिया मन पराउनु भयो ।


Nisha POkharel[ Jul 24, 2017 - 04:03 pm ]
desh ma yeti dherai berojgar chhan...rastra bank jasto garima maye sastha ko Governor le khe byakti ko lagi niyam badalera naya prabesh rok laune ra naya karmachari lai hatosahit garnu durvagyapurna kadam ho ...

   हालसम्म ७० जनाले यो प्रतिक्रिया मन पराउनु भयो ।


नयाँ प्रतिक्रिया पोस्ट गर्नुस

HTML tags हरु सपोर्ट गरिदैन ।
( ई-मेल गोप्य राखिने छ)

[कृपया चित्रमा (क्याप्चामा) देखिएको जस्तै शब्द तल लेख्नुहोस । रिफ्रेश गर्नका लागि चित्रमा (क्याप्चामा) क्लिक गर्नुहोस । ]

Advertisements

Most Read


bizmandu

facebook     twitter
© Copyright 2012 Bizmandu Media Pvt. Ltd. All Rights Reserved.